China, dat Tibet sinds 1950 onrechtmatig bezet, probeert etnische minderheden met een andere identiteit dan de overheersende Han cultuur volledig te 'siniciseren'. Dit overkomt trouwens niet alleen de Tibetanen, maar ook de Oeigoeren in Xinjiang, de Mongolen in Binnen-Mongolië en, sinds 2019, de Hong-Kongers. En wie weet volgt Taiwan… en misschien de rest van de wereld?
China blijkt inderdaad op weg om een wereldmacht te worden. Op economisch vlak is hen dat al aardig gelukt. Voor verschillende essentiële producten zijn al veel landen afhankelijk van Chinese import. Bovendien werkt hun subsidiebeleid concurrentievervalsend, waardoor ze lokale industrieën met gemak uit de markt concurreren.
En ook op militair vlak is China bezig aan een snelle inhaalslag.
Sinds de inlijving door China in de jaren vijftig worden Tibetanen systematisch onderdrukt en gediscrimineerd in hun sociale, culturele, religieuze en politieke rechten. Alle uitingen van hun Tibetaanse identiteit worden opgevat als daden van separatisme en alsdusdanig bestraft, tot gevangenisstraffen en marteling toe.
Honderden Boeddhistische kloosters werden afgebroken. De overblijvende kloosters staan onder de strikte controle van de Chinese Communistische Partij (CCP). De monniken die er nog verblijven fungeren louter als ‘museumstukken’ voor toeristen. Zij mogen hun mond niet openen… Op het bezit van foto’s of teksten van de Dalai Lama staat een gevangenisstraf. De typische veelkleurige gebedsvlaggetjes zijn verboden. In 1995 ontvoerde China het zesjarige jongetje Gedhun Choekyi Nyima, die enkele dagen tevoren door de Dalai Lama was aangeduid als de 11de Panchen Lama. De Panchen Lama is de tweede-hoogste religieuze leider na de Dalai Lama. Daarna benoemden de Chinezen een gezagsgetrouwe Panchen Lama, die echter nauwelijks steun geniet in Tibet.
Alle onderricht van en in het Tibetaans is verboden, zelfs thuisonderricht door een privéleraar. Wie toch Tibetaans durft te onderwijzen loopt het risico hiervoor in de gevangenis te belanden.
De Chinezen haalden al een miljoen Tibetaanse kinderen gedwongen bij hun ouders weg en stuurden hen naar verre Chinese internaten waar ze onderwezen worden in het Mandarijns. Zo geraken die kinderen volledig vervreemd van hun familie, taal en cultuur.
Een cultuur bestaat bij gratie van de taal. Taalmoord leidt automatisch tot identiteitsverlies en cultuurmoord.
Door een beleid van massale immigratie van Han Chinezen zijn de Tibetanen momenteel een gediscrimineerde minderheid in hun eigen land geworden.
Overal hangen gesofisticeerde camera’s, inclusief met gezichtsherkenning, om het doen en laten van Tibetanen te monitoren. Sociale media en communicatieplatforms worden streng gecensureerd en toegang tot Westerse platformen wordt geblokkeerd. Telefoons worden afgeluisterd, wat bannelingen verhindert een open gesprek te voeren met hun achterblijvende familieleden in Tibet. Een verklikkerscultuur wordt aangemoedigd en beloond, zelfs binnen families. De Tibetanen kunnen/durven niemand meer vertrouwen (Foto: Jpatokal - Own work, CC BY-SA 4.0)
Medewerkers van Chinese diplomatieke posten houden Tibetanen in ballingschap in het oog. Wanneer zij deelnemen aan protestacties, kan dat zware gevolgen hebben voor hun familieleden in China. Een recente wet die op 1 juli 2026 in voege trad biedt de autoriteiten een wettelijke basis voor transnationale repressie. De benaming van die 'Etnische eenheid- en vooruitgangswet' klinkt verbindend en vooruitstrevend, maar in de uitvoering is het een wet die ideologische conformiteit en etnische eenheid kan afdwingen. Artikel 63, bijvoorbeeld, biedt de Chinese autoriteiten een voorwendsel om mensen buiten China aan te pakken voor elke handeling die volgens de Communistische Partij "de etnische eenheid ondermijnt". Daardoor lopen voorstanders van Tibet, dissidenten en critici in het buitenland gevaar.
Geïnspireerd door de visie van de Dalai Lama zet International Campaign for Tibet (ICT) zich sinds 1988 in voor de mensenrechten en het zelfbeschikkingsrecht van het Tibetaanse volk. De organisatie pleit ook voor de hervatting van de onderhandelingen tussen China en Tibet met een oog op een vreedzaam compromis.
